1. Hiểu rõ về Visa 18B Đức và mối ràng buộc với công việc

Visa 18b (theo Điều 18b Luật Cư trú - AufenthG) là loại giấy phép cư trú dành cho lao động có trình độ học vấn đại học hoặc trình độ chuyên môn tương đương được công nhận tại Đức. Khác với thẻ Blue Card (18g), visa 18b đức thường có các quy định cụ thể về vị trí công việc và đôi khi là cả chủ lao động trong thời gian đầu.

Thông thường, trong 2 năm đầu tiên, thẻ cư trú của bạn sẽ bị ràng buộc (gebunden) với một chủ lao động cụ thể được ghi trên phụ lục (Zusatzblatt). Do đó, khi xảy ra tình trạng mất việc visa 18B Đức, cơ sở pháp lý để bạn cư trú tại Đức có thể bị ảnh hưởng, đòi hỏi bạn phải thực hiện các bước pháp lý ngay lập tức để duy trì tư cách hợp lệ.

2. Mất việc visa 18B Đức có bị trục xuất ngay lập tức không?

Câu trả lời ngắn gọn là: KHÔNG. Pháp luật Đức luôn tạo điều kiện cho lao động có trình độ tìm kiếm cơ hội mới thay vì trục xuất họ ngay khi hợp đồng lao động chấm dứt. Tuy nhiên, việc bạn không bị trục xuất ngay không đồng nghĩa với việc bạn có thể tự do ở lại mà không làm gì.

Khi bạn bị sa thải hoặc tự xin thôi việc, mục đích ban đầu của visa (là để làm c&ô;ng việc đó) đã không còn. Mất việc ở đức có bị thu hồi visa 18b không? Thực tế, Sở ngoại kiều (Ausländerbehörde) có quyền rút ngắn thời hạn visa của bạn. Thay vì ngày hết hạn cũ, họ sẽ đặt ra một thời hạn mới (thường từ 3 đến 6 tháng) để bạn tìm kiếm công việc khác phù hợp với trình độ chuyên môn của mình.

3. Thủ tục báo sở ngoại kiều khi mất việc: Nghĩa vụ bắt buộc

Đây là bước quan trọng nhất mà nhiều người thường bỏ qua vì sợ hãi. Theo luật, bạn có nghĩa vụ phải thông báo cho ausländerbehörde visa 18b ngay khi biết mình sẽ mất việc (thời điểm nhận thông báo sa thải hoặc ký thỏa thuận thôi việc).

Hướng dẫn thông báo cho sở ngoại kiều khi thôi việc tại đức:

• Thời hạn: Thông báo ngay lập tức, chậm nhất là trong vòng 2 tuần kể từ khi nghỉ việc.
• Hình thức: Nên gửi bằng văn bản (email có xác nhận hoặc thư bảo đảm Einschreiben) để có bằng chứng pháp lý.
• Nội dung: Ghi rõ ngày bắt đầu thất nghiệp, lý do (nếu là sa thải do kinh tế sẽ có lợi hơn) và đính kèm bản sao thông báo chấm dứt hợp đồng (Kündigung).

Việc chủ động báo cáo giúp bạn thể hiện sự thượng tôn pháp luật và là cơ sở để xin gia hạn visa tìm việc tại đức sau này.

4. Mất việc khi đang giữ visa 18b đức có được hưởng trợ cấp không? (ALG 1)

Một trong những quyền lợi visa 18b khi mất việc là khả năng nhận trợ cấp thất nghiệp (Arbeitslosengeld 1 - ALG 1). Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào lịch sử đóng bảo hiểm xã hội của bạn.

Điều kiện để nhận trợ cấp thất nghiệp đức ALG 1:

• Bạn phải đóng bảo hiểm thất nghiệp ít nhất 12 tháng trong vòng 30 tháng gần nhất trước khi thất nghiệp.
• Bạn phải đăng ký thất nghiệp tại Cơ quan Lao động Liên bang (Agentur für Arbeit) ít nhất 3 tháng trước khi hợp đồng kết thúc (hoặc trong vòng 3 ngày nếu bị sa thải đột ngột).

Số tiền trợ cấp thường bằng 60% (hoặc 67% nếu có con) mức lương ròng trung bình của bạn. Điều này sẽ giúp bạn ổn định tài chính trong thời gian tìm việc mới tối đa sau khi mất visa 18b.

5. Thời gian tìm việc mới tối đa sau khi mất visa 18b

Pháp luật Đức không quy định một con số cứng nhắc cho tất cả mọi người, nhưng theo thực tế xử lý của Sở ngoại kiều, bạn thường được cấp từ 3 đến 6 tháng để tìm việc mới tại đức sau khi bị sa thải.

Thời gian này phụ thuộc vào:

1. Thời gian bạn đã làm việc và đóng thuế tại Đức trước đó.
2. Ngành nghề của bạn (các Ngành nghề ưu tiên Visa 18B sẽ có lợi thế hơn, đặc biệt nếu là ngành đang thiếu hụt nhân lực trầm trọng).
3. Thái độ hợp tác của bạn với Sở ngoại kiều.

Trong giai đoạn này, bạn vẫn giữ thẻ cư trú đức 18b nhưng với ghi chú là đang trong trạng thái tìm việc. Để tối ưu hóa quá trình này, hãy tìm hiểu và tập trung vào Top 10 ngành nghề đang thiếu hụt nhân lực tại Đức, điều này có thể tăng cơ hội tìm được việc làm phù hợp.

6. Rủi ro mất việc trong thời gian thử việc tại Đức (Probezeit)

Việc mất việc trong thời gian thử việc tại đức visa 18b là một tình huống khá nhạy cảm. Trong thời gian thử việc (thường là 6 tháng), chủ lao động có quyền sa thải bạn với thời hạn báo trước chỉ 2 tuần mà không cần lý do cụ thể.

Nếu điều này xảy ra, bạn cần lưu ý:

• Khả năng nhận ALG 1 sẽ thấp nếu bạn chưa đủ 12 tháng đóng bảo hiểm.
• Sở ngoại kiều có thể khắt khe hơn trong việc gia hạn tìm việc vì bạn chưa chứng minh được sự hội nhập kinh tế bền vững.
• Visa 18b đức bị chấm dứt hợp đồng lao động phải làm gì? Hãy liên hệ ngay với các trung tâm tư vấn hoặc luật sư lao động để xem xét liệu quy trình sa thải có đúng luật hay không.

7. Thủ tục chuyển đổi chủ lao động đối với visa 18b

Khi bạn tìm được công việc mới trong thời gian chờ đợi, bạn không được phép đi làm ngay lập tức nếu visa của bạn vẫn còn ghi tên công ty cũ. Bạn phải thực hiện thủ tục chuyển đổi chủ lao động đối với visa 18b.

Các bước thực hiện:

• Nộp hợp đồng lao động mới cho Sở ngoại kiều.
• Sở ngoại kiều sẽ kiểm tra xem công việc mới có phù hợp với trình độ chuyên môn của bạn không (kiểm tra điều kiện theo luật lao động đức cho người nước ngoài).
• Trong một số trường hợp, họ sẽ cần sự đồng ý của Cơ quan Lao động Liên bang (ZAV).

Lưu ý: Nếu bạn đã giữ visa 18b và làm việc trên 2 năm, việc chuyển đổi chủ lao động sẽ đơn giản hơn rất nhiều vì thường lúc này visa đã được "mở" (không còn ràng buộc công ty).

8. Cách xin visa tìm việc sau khi bị sa thải tại Đức

Nếu thời hạn mà Sở ngoại kiều cho phép sắp hết mà bạn vẫn chưa tìm được việc, bạn có thể cân nhắc cách xin visa tìm việc sau khi bị sa thải tại đức (Jobseeker Visa - Section 20 AufenthG).

Để chuyển sang diện này, bạn cần chứng minh:

• Bằng cấp được công nhận.
• Khả năng tài chính (đủ sống mà không cần trợ cấp xã hội - SGB II/Bürgergeld).
• Bảo hiểm y tế đầy đủ.

Loại visa này thường có thời hạn tối đa 6 tháng và cho phép bạn làm thử tối đa 10 giờ/tuần để chứng minh năng lực với nhà tuyển dụng tiềm năng.

9. Quy định mới nhất về visa 18b đức năm 2024 khi thất nghiệp

Theo quy định mới nhất về visa 18b đức năm 2024 khi thất nghiệp, chính phủ Đức đang nỗ lực cắt giảm các thủ tục hành chính để giữ chân lao động có tay nghề.

Một số điểm mới có lợi bao gồm:

• Rút ngắn thời gian chờ đợi phản hồi từ Sở ngoại kiều đối với các hồ sơ chuyển đổi công việc.
• Chấp nhận các công việc "liên quan" đến chuyên môn rộng hơn thay vì chỉ gói gọn trong bằng cấp chuyên biệt.
• Tăng cường hỗ trợ từ các Job Center cho người nước ngoài có trình độ cao.

10. Lời khuyên và kết luận

Tóm lại, việc mất việc visa 18B Đức là một thách thức lớn nhưng hoàn toàn có thể giải quyết được nếu bạn nắm vững luật pháp. Hãy nhớ 3 từ khóa quan trọng: THÔNG BÁO (cho Sở ngoại kiều), ĐĂNG KÝ (thất nghiệp để nhận ALG 1) và CHỦ ĐỘNG (tìm kiếm cơ hội mới).

Đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ từ các luật sư di trú hoặc các tổ chức tư vấn như Du Học Future Start. Chúng tôi luôn đồng hành cùng cộng đồng người Việt tại Đức, giúp bạn vượt qua những rào cản thủ tục để an tâm định cư và phát triển sự nghiệp tại quốc gia này.

Hy vọng bài viết đã giải đáp thỏa đáng câu hỏi "Mất việc ở đức có bị thu hồi visa 18b không" và tiếp thêm động lực để bạn vững vàng hơn trên con đường đã chọn.